Ein pwrpas
Gwneud bywyd yn well i bobl yng Nghymru
500,000 a mwy o gleifion yn elwa ar bresgripsiynau electronig ledled Cymru.
Diagnosis canser cyflymach gyda biopsïau hylif QuicDNA.
22 o gwmnïau wedi cael cymorth drwy’r rhaglen Iechyd a Mwy.
£20,000 wedi ei roi i gynorthwyo arloesi ym maes gofal canser menywod.
7 gweithdy clinigol wedi eu cynnal ledled Cymru i nodi anghenion arloesi blaenoriaethol.
Mynd i’r Afael â Chanser
Cyflymu’r broses o fabwysiadu triniaethau canser newydd sydd wedi eu profi
Mae gan Gymru weledigaeth glir ac uchelgeisiol ar gyfer trawsnewid canlyniadau canser: rhoi’r ansawdd bywyd gorau posibl i gleifion yng Nghymru, cyfraddau goroesi gwell, a mynediad cyflymach at ddiagnosis a thriniaeth. Gyda chymorth Llywodraeth Cymru, nod y Cynllun Mynd i’r Afael â Chanser yw trawsnewid canlyniadau canser yng Nghymru drwy gyflymu’r broses o fabwysiadu triniaethau newydd sydd wedi eu profi a thechnolegau arloesol a all helpu i fynd i’r afael â rhestrau aros a gwella llwybrau atgyfeirio clinigol.
Rydym yn arwain y gwaith o fabwysiadu arloesi, cydweithio, ac ymgysylltu clinigol yn y Rhaglen. Mae mewnwelediadau am gamau arloesol ym myd canser sy’n dod i’r amlwg, o ddatblygiadau llawfeddygol i frysbennu digidol a datrysiadau telefeddygaeth, yn cael eu bwydo i mewn i biblinell genedlaethol strwythuredig, lle mae canfyddiadau’n cael eu harchwilio a’u dilysu gan arweinwyr clinigol cyn i gynigion ar gyfer mabwysiadu cenedlaethol gael eu datblygu. Mae’r dull cydweithredol hwn, gan weithio’n agos gyda byrddau iechyd ledled Cymru, yn sicrhau bod datblygiadau arloesol yn cael eu cyfateb i bwysau gwirioneddol ar wasanaethau ac anghenion cleifion, ar gyfer y presennol a’r tymor hir.
Mae Grwpiau Safleoedd Canser wedi cael eu datblygu i ddod ag arbenigwyr clinigol ledled Cymru at ei gilydd i arwain polisi canser, rhannu arferion gorau, a chynorthwyo gofal cyson o ansawdd uchel ar gyfer pob math o ganser. I gynorthwyo’r Fenter Mynd i’r Afael â Chanser, fe wnaethom arwain ar waith ymgysylltu clinigol i ddarparu cyfeiriad clir ar gyfer meysydd arloesi â blaenoriaeth i’w cynorthwyo. Cwblhawyd 7 gweithdy ar draws 5 Safle Canser, gyda 127 o weithwyr proffesiynol y GIG yn cael eu cyflogi i ddeall y ffordd orau o gynorthwyo’r system. Roedd yr ymrwymiadau hyn yn fodd i gael dealltwriaeth bellach o’r heriau a’r cyfleoedd ym mhob un o’r safleoedd canser.
Eleni, fe wnaethom hefyd gyflwyno ein Fframwaith Gweithio gyda’n Gilydd. Mae’r Fframwaith yn ganllaw clir ac ymarferol sy’n ein helpu i feithrin y partneriaethau iawn yn y ffordd iawn, gan sicrhau bod pob cydweithrediad yn bwrpasol, yn cael ei lywodraethu’n dda, ac yn cyd-fynd â’i genhadaeth ar draws pob maes gwaith.
"Mae pobl yr effeithir arnynt gan ganser yn haeddu mynediad amserol at y syniadau a’r datblygiadau arloesol gorau, lle bynnag y maent yn byw yng Nghymru. Nod y gwaith hwn yw sicrhau bod pobl yr effeithir arnynt gan ganser yn cael mynediad cynharach at y datblygiadau arloesol a fydd yn cael yr effaith fwyaf ar eu gofal, boed hynny’n brofion newydd, yr offer, ffyrdd o ddarparu triniaeth, neu welliannau i brofiad cleifion. Bydd hyn yn ein helpu i nodi pa ddatblygiadau arloesol sy’n gallu gwneud y gwahaniaeth mwyaf i gleifion a chefnogi mynediad cynharach ar draws y system."
Yr Athro Iolo Doull, Cyfarwyddwr Meddygol yng Nghyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru
Cleifion yn cael mynediad at ddatblygiadau arloesol
Gwneud presgripsiynu digidol yn rhan o ofal bob dydd ledled Cymru
Bellach ar ei gam darparu olaf, mae’r Gronfa Arloesi System Fferylliaeth yn y Gymuned (CPSIF) wedi gwneud gwahaniaeth sylweddol i gleifion a fferyllfeydd ledled Cymru drwy helpu’r gwaith o gyflwyno’r Gwasanaeth Presgripsiynau Electronig.
Mae hyn yn golygu bod modd anfon presgripsiynau’n electronig, yn uniongyrchol o feddyg teulu i fferyllfa, gan greu profiad cyflymach a mwy diogel i gleifion.
Mae dros hanner miliwn o bobl yng Nghymru ac 81% o fferyllfeydd Cymru bellach yn elwa ar y Gwasanaeth Presgripsiynau Electronig. Mae hyn yn creu system fferylliaeth fwy cysylltiedig ac effeithlon, gan helpu i leihau ôl troed amgylcheddol gofal iechyd, a chryfhau safle Cymru fel arweinydd ym maes iechyd digidol.
Mae ein hymwneud â CPSIF yn dod â phartneriaid ar draws iechyd a gofal cymdeithasol at ei gilydd, gan weithio gydag Iechyd a Gofal Digidol Cymru a Llywodraeth Cymru i ategu system fwy cysylltiedig ac effeithlon.
Partneriaeth Macmillan
Mynd i’r afael ag amrywiadau mewn gofal canser ledled Cymru, gyda’n gilydd
Dylai pawb yng Nghymru allu cael gafael ar y gofal canser gorau posibl. Fodd bynnag, mae canlyniadau yng Nghymru ar ei hôl hi o gymharu â gwledydd eraill y Deyrnas Unedig ar hyn o bryd. Bydd ein partneriaeth newydd gyda Chymorth Canser Macmillan yn cyflymu arloesi ac yn sicrhau bod arferion gorau’n cael eu rhannu.
Yn ystod 2025, ymunodd amrywiaeth o randdeiliaid fel Cancer Research UK, Prifysgol Caerdydd, Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru a Moondance Cancer Initiative, ac unigolion y mae canser yn effeithio arnynt, â ni ar-lein ac mewn digwyddiadau ledled Cymru i helpu i lunio ein blaenoriaethau ar gyfer y gwaith hwn. Yn ystod y cam darganfod hwn, rydym yn archwilio’r amrywiad digroeso mewn atal, diagnosis, triniaeth a chanlyniadau sy’n bodoli ar hyn o bryd ledled Cymru, ac yn nodi dulliau y gellir eu graddio ar draws system iechyd Cymru.
"Yn Macmillan, rydym yn credu y dylai pawb sydd â chanser gael mynediad at y gofal canser gorau posibl. Gobeithio y bydd ein partneriaeth gyffrous â Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru yn ein helpu i ddechrau mynd i’r afael â’r anghydraddoldebau sy’n bodoli yn y system ar hyn o bryd, gan sicrhau bod atebion a dulliau newydd arloesol yn cael y cyfle gorau posibl i gael eu mabwysiadu cyn gynted â phosibl ledled Cymru. Gyda’n gilydd, rydym eisiau gwneud yn siŵr bod pawb sydd â chanser, pwy bynnag ydynt neu ble bynnag maent yn byw, yn gallu cael y gofal gorau posibl."
Kate Williams, Arweinydd Cenedlaethol Cymorth Canser Macmillan yng Nghymru
Rhaglen Traws Sector Academi'r Gwyddorau Meddygol
Gwella canlyniadau a phrofiadau i fenywod â chanser
Mae ein partneriaeth ag Academi’r Gwyddorau Meddygol wedi canolbwyntio ar gynorthwyo arloesi ym maes gofal canser menywod, gyda dyfarniadau’n cael eu gwneud drwy gronfa sbarduno sy'n werth £20,000.
Defnyddiodd y ddau enillydd eu cyllid i ymgynghori â chleifion a’r cyhoedd am ddatblygiadau arloesol maent yn gweithio arnynt, gan eu galluogi i symud prosiectau ymlaen i’r cam nesaf. Mae CanSense yn datblygu prawf gwaed biopsi hylifol ar gyfer canfod canserau ofarïaidd ac endometriaidd yn gynnar, ac ym Mhrifysgol Abertawe, mae Prosiect Cari-O yn dod o hyd i atebion i’r risg o osteoporosis ymysg menywod sy’n deillio o driniaethau canser, newidiadau hormonaidd sy’n gysylltiedig â’r menopos, a meddyginiaethau tymor hir.
Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru ac M-Sparc
Sbarduno arloesi ym maes iechyd a gofal ledled gogledd Cymru
Mae ein partneriaeth strategol newydd ag M-SParc yn cryfhau arloesi ar draws gogledd Cymru ac yn mynd i’r afael ag anghydraddoldebau rhanbarthol o ran mynediad at gymorth arloesi.
Drwy gysoni arbenigedd ac adeiladu rhwydweithiau ar draws gogledd Cymru, rydym yn creu llwybrau cliriach i arloeswyr sy’n ceisio ymgysylltu â gwasanaethau iechyd a gofal. Roedd cynhadledd bwysig yn yr hydref yn llwyfan rhanbarthol ar gyfer cydweithio a dysgu.
Fe wnaethom hefyd helpu i gyflwyno’r rhaglen Iechyd a Mwy, gan weithio fel rhan o banel traws-sector i ddarparu cyngor wedi ei deilwra i 22 o gwmnïau yng ngogledd Cymru. Yna, dewiswyd chwech o’r ymgeiswyr hyn i gael cymorth uniongyrchol i fwrw ymlaen â’u datblygiadau arloesol tuag at y cyfnod mabwysiadu.
"Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi gweithio mewn partneriaeth â Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru i gryfhau arloesedd ym maes gofal iechyd yn ogystal ag ymgysylltu a chynorthwyo entrepreneuriaid ac arloeswyr ledled gogledd Cymru.
Fel parc gwyddoniaeth dynodedig cyntaf Cymru, rydym yn cefnogi ecosystem amrywiol o gwmnïau ar draws sawl sector, ac mae technoleg feddygol yn tyfu i fod yn ffocws pwysig i ni. Mae cydweithio â Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru yn ychwanegu gwerth gwirioneddol i’n sefydliad ni ac i’r cwmnïau rydym yn eu cynorthwyo wrth iddynt dyfu ac esblygu.
Gyda’n gilydd, rydym wedi ymrwymo i ganfod cyfleoedd arloesi newydd ac i gynorthwyo â’r gwaith o ddatblygu atebion sy’n gallu gwella effeithiolrwydd ac effeithlonrwydd iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru a thu hwnt."
Pryderi ap Rhisiart, Rheolwr Gyfarwyddwr, M-Sparc
QuicDNA MAX
Defnyddio biopsi hylif arloesol i wneud diagnosis o ganser
Mae’r prosiect QuicDNA MAX yn gydweithrediad traws-sector sy’n trawsnewid sut mae diagnosis o ganser yn cael ei wneud yng Nghymru drwy ehangu’r defnydd o fiopsi hylifol. Mae’r prawf anymwthiol hwn, sydd eisoes yn cael ei ddefnyddio ar gyfer canser yr ysgyfaint, yn dadansoddi darnau bach iawn o DNA tiwmor mewn sampl gwaed, gan alluogi penderfyniadau cywir a chyflym am driniaeth. I gleifion, mae’r effaith yn sylweddol - mae canlyniadau profion critigol yn cyrraedd yn gyflym, gan roi modd i driniaeth ddechrau’n llawer cynt.
Mae profion DNA hefyd yn dangos a fydd canser yn ymateb i feddyginiaeth wedi ei thargedu, sy’n golygu mwy o opsiynau ar gyfer triniaeth. Mae’r gwaith hwn yn gosod y sylfeini ar gyfer dyfodol lle mae biopsi hylif yn dod yn rhan safonol o ofal canser yng Nghymru. Fel un o nifer o bartneriaid sy’n helpu’r gwaith o lansio cyfathrebiadau ar gyfer prosiect QuicDNA MAX, rydym yn helpu i ddangos pŵer cydweithio ar draws sectorau i gyflymu arloesi i wasanaethau rheng flaen a gwella canlyniadau ledled Cymru.
"Mae [hyn] yn dangos potensial trawsnewidiol archwiliad ctDNA. Allaf i ddim pwysleisio maint yr effaith seicolegol y mae aros am ganlyniadau diagnosteg yn gallu ei chael ar glaf. Heb ctDNA, mae cleifion a’u teuluoedd yn gorfod aros am ganlyniadau am wythnosau, a hynny mewn cyfnod anodd iawn iddynt. Nid yw’n syndod bod hynny’n gwneud iddynt boeni."
Dr Paul Shaw, Meddyg Ymgynghorol mewn Oncoleg Glinigol, Gwasanaeth Canser Felindre
Built with Shorthand